Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi 2025: Những nút thắt đang chờ xử lý của ngành thang máy

Sáng ngày 15/1/2026, tại trụ sở Hiệp hội Thang máy Việt Nam (VNEA), Tọa đàm Thảo luận về Thừa nhận kết quả đánh giá sự phù hợp theo Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi, bổ sung năm 2025 đã được tổ chức với sự tham gia của các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị chuyên môn, tổ chức kiểm định và cộng đồng doanh nghiệp thang máy.

Tham dự tọa đàm có đại diện lãnh đạo Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia và Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam. Về phía Cục Việc làm có ông Nguyễn Khánh Long - Phó Cục trưởng và ông Vũ Tiến Thành - Trưởng phòng Quy chuẩn và Kiểm định kỹ thuật.

Đại diện Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia gồm ông Nguyễn Văn Khôi - Trưởng Ban Tiêu chuẩn và ông Triệu Việt Phương - Viện trưởng Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam. Bên cạnh đó là sự hiện diện của Ban lãnh đạo VNEA, các tổ chức kiểm định trong nước và các doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực thang máy trong nước và quốc tế.

Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Khánh Long - Phó Cục trưởng Cục Việc làm cho biết, trong thời gian qua, Cục Việc làm nhận được nhiều ý kiến của các tổ chức, doanh nghiệp phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, đặc biệt đối với hoạt động đánh giá sự phù hợp đối với sản phẩm thang máy nhập khẩu.

Nắm bắt được những khó khăn này, Cục đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn nhằm tháo gỡ cho các doanh nghiệp nhập khẩu cũng như các tổ chức đánh giá sự phù hợp trong công tác thừa nhận kết quả thử nghiệm. Trên thực tế, trước kia việc thừa nhận kết quả đánh giá sự phù hợp đã được quy định tại Điều 26 Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa; Thông tư số 28/2012/TT-BKHCN; Thông tư số 02/2017/TT-BKHCN.

“Việc ban hành các luật sửa đổi và Nghị định sẽ tháo gỡ rất nhiều vướng mắc cho các doanh nghiệp, tổ chức chứng nhận trong thời gian tới, đặc biệt đối với hoạt động thừa nhận lẫn nhau”, ông Nguyễn Khánh Long chia sẻ.

Cần quy hoạch số lượng trung tâm thử nghiệm và nguyên tắc định giá thử nghiệm?

Trình bày về thực trạng và bất cập trong vấn đề hợp quy thang máy, ông Nguyễn Huy Tiến, Tổng Thư ký VNEA cho biết, trong năm 2025, một số quy định mới đã tác động sâu rộng đến lĩnh vực thang máy.

Đáng chú ý, Thông tư số 13/2024/TT-BLĐTBXH ngày 5/12/2024 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) đã bãi bỏ việc chấp nhận kết quả thử nghiệm nước ngoài làm cơ sở cấp giấy chứng nhận hợp quy đối với 6 thiết bị an toàn thang máy.

"Từ đó tạo ra sự lúng túng trong việc thực hiện chứng nhận hợp quy, thừa nhận kết quả đánh giá sự phù hợp của các tổ chức nước ngoài", ông Tiến nói.

Chia sẻ về những điểm mới của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi, bổ sung năm 2025 có hiệu lực từ 1/1/2026 vừa qua, ông Nguyễn Huy Tiến nhấn mạnh các Nghị định và Thông tư hướng dẫn cần làm rõ hơn về căn cứ công bố hợp quy, danh mục các tổ chức chứng nhận/thử nghiệm được công nhận, cũng như các tổ chức đánh giá sự phù hợp nước ngoài được thừa nhận.

Liên quan tới vấn đề thừa nhận đơn phương, Tổng Thư ký VNEA lưu ý tại khoản 2, Điều 41 Dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành một số điều có đưa ra yêu cầu: “Ưu tiên thừa nhận kết quả đánh giá sự phù hợp … đối với các lĩnh vực mà năng lực thử nghiệm, chứng nhận, kiểm định trong nước còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu và chuẩn mực quốc tế.”

Ông Nguyễn Huy Tiến cho rằng cần làm rõ yếu tố “hạn chế” trong năng lực thử nghiệm, chứng nhận, kiểm định trong nước.

“Với quy mô ngành thang máy lên tới 40.000 đơn vị/năm, cần số lượng bao nhiêu trung tâm thử nghiệm để đáp ứng? Vấn đề quy hoạch phân vùng của các trung tâm ra sao để đảm bảo tiến độ, tối ưu chi phí,... đáp ứng nhu cầu, đảm bảo tiến độ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp?”, Tổng Thư ký VNEA đặt vấn đề.

Đối với hoạt động thử nghiệm trong nước, ông Nguyễn Huy Tiến nhấn mạnh cần làm rõ tiêu chí năng lực và cơ sở vật chất của các trung tâm, cơ chế giám sát để phòng ngừa tiêu cực, cùng việc xây dựng nguyên tắc định giá chi phí thử nghiệm rõ ràng, hợp lý, không tạo gánh nặng cho doanh nghiệp.

Tại tọa đàm, ông Nguyễn Văn Khôi - Trưởng Ban Tiêu chuẩn, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia cũng đã giới thiệu những điểm mới trong Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2025. Đồng thời, ông cũng cho biết Nghị định và các Thông tư hướng dẫn sẽ sớm được ban hành trong thời gian tới.

Xuyên suốt tọa đàm, các đại biểu đã tập trung phân tích các quy định về thừa nhận kết quả đánh giá sự phù hợp theo Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi năm 2025, làm rõ những điểm mới, phạm vi áp dụng và tác động thực tiễn đối với hoạt động thử nghiệm, chứng nhận hợp quy trong lĩnh vực thang máy.